Saltar navegación

Sistemas de afinación

 

Este señor que fuma devotamente chámase Harry Partch. Podes atopar máis información sobre el neste enlace, outro exemplo da magnífica labor de divulgación do director estadounidense Michael Tilson Thomas ó frente da San Francisco Symphony Orchestra. Atoparás recreacións virtuais dos instrumentos que construiu Harry Partch coas que podes interpretar música e moita máis información relevante. Está adicada os Mavericks americanos. O vocablo Maverick fai referencia á liberdade das águias e emprégase nos E.E.U.U. para definir ás persoas emprendoras, independentes e con iniciativa propia. A personalidade de Harry Partch responde perfectamente a ese perfil pero por qué falamos del nesta entrada.

 

Voltemos antes de nada á nosa benquerida serie harmónica.

 

 

Cents

En entradas anteriores falamos dos índices inferiores cos que identificamos os parciais harmónicos. Pero non dixemos nada dos números que se atopan na parte superior da serie precedidos dos signos + e -. Indican desviacións con respecto o sistema de afinación temperado —porque o sistema de afinación que se emprega na música occidental está correxido con respecto á serie harmónica. Esa numeración indícanos o alcance da corrección. Está referida en cents.

O cent foi inventado en 1885 polo matemático e filólogo británico Alexander John Ellis (1814-1890) e se corresponde coa menor unidad enmpregada na medición de intervalos musicais. Un cent é exactamente o resultado de dividir unha oitava en 1200 unidades.

A seguinte táboa expresa a desviación en cents da escala natural que deriva da serie harmónica e a escala que xurde de aplicar o temperamento igual.

 

Nota

Escala xusta

Temperamento igual

Diferenza

Do3

261.63

261.63

0

Do♯3

272.54

277.18

+4.64

Re3

294.33

293.66

-0.67

Mi♭3

313.96

311.13

-2.84

Mi3

327.03

329.63

+2.60

Fa3

348.83

349.23

+0.40

Fa♯3

367.92

369.99

+2.07

Sol3

392.44

392.00

-0.44

La♭3

418.60

415.30

-3.30

La3

436.05

440.00

+3.94

Si♭3

470.93

466.16

-4.77

Si3

490.55

493.88

+3.33

Do4

523.25

523.25

0

 

 

Afinación temperada

A afinación estándar na música clásica occidental coñécese como 12 tons temperamento igual. A escala cotián que usamos divide unha oitava en 12 parcelas equidistantes. A principal vantaxe de ter o temperamento igual é que as melodías se poden transpoñer a calquera tecla e permanecen idénticas. Unha melodía escrita na tonalidade de Do soa igual que unha melodía escrita na tonalidade de Re, e así sucesivamente. Do mesmo xeito, cada tecla soa máis ou menos o mesmo, e os distintos personaxes de diferentes modos pérdense, xunto co seu potencial expresivo.

Os estadounidenses escoitaron escalas igualmente espaciados durante toda a nosa vida e aprenderon a aceptar como normal. Cando escoitamos outras escalas, como a asiática, a india, ou a grega, soan coma se estivesen desafinadas, xa que non se axustan correctamente ás nosas ideas preconcibidas .

 

Outros temperamentos

O temperamento igual de 12 tons é en realidade un desenvolvemento relativamente recente na historia moderna. Dominou a música occidental somentes uns 250 anos. Antes diso, deseñáronse outros emprazamentos seguindo a serie harmónica que existe na natureza, que non está espaciada por igual. Moitos compositores antes de 1750 escribiron para temperamentos desiguais (e había moitos sistemas de afinación para elixir, incluíndo Pitágoras, o temperamento de ton medio, e o temperamento xusto). Moita xente sorpréndese ao decatarse de que Bach non utilizou exactamente a escala de 12 tons que hoxe empregamos: As súas pezas orixinalmente soaban moi diferentes do actual e monocromo color.

 

 

 

A entonación xusta

A entonación xusta utilizouse hai 5000 anos, e utiliza intervalos derivados directamente da serie harmónica, é dicir a partires de proporcións de números enteiros máis pequenos dun ton fundamental, tales como 2/1, 3/2, ou 4/3. Moitas destas pequenas proporcións están moi preto dos sons da nosa escala de 12 tons, pero esas pequenas diferencias son fundamentais. Esta afinación crea harmonías en maior relación de consonancia.

Compositores como Harry Partch, Lou Harrison, Terry Riley, Ben Johnston, ou Lamonte Young estaban moi interesados en volver a estas harmonías máis consonantes. Para Harry Partch esto traducíase en ter que construir novos instrumentos. Para La Monte Young significaba afinar doutro xeito o piano ou empregar ondas sinusoidais puras para producir harmonías perfectas. Lou Harrison por exemplo aos cultivos que xa desenvolveran os seus propios instrumentos. Henry Cowell deseñou o seu Rhythmicon aplicar a mesma serie harmónica ás proporcións de ciclos rítmicos , por tanto , o ritmo Duplet correspondería a unha oitava (2/1) , os tresillos a unha quinta (3/2) , etc

 

29 claves diferentes 

O sistema de Partch é unha extensión lóxica da historia da música. Os nosos oídos teñen procurado convertéronse gradualmente utilizado para un maior número de sériea harmónica é consonante : 3 na Europa medieval , 5 no Renacemento, 7 e 9 no jazz, o 11 de Partch . O sistema de Partch proporciona a modulación en 29 claves diferentes (si, Partch foi un compositor moi "tonal"!) E unha gama moito máis ampla de consonancia e disonancia que o atopado noutros sistemas. Intervalos secundarios agréganse con frecuencia a estes tons primarios para compensar a infame "escala de 43 tons" pola que Partch é inxustamente famoso.

 

Outros sistemas de afinación


Con esta táboa de frecuencias ademáis de practicar inglés podes comparar diferentes sistemas de afinación (pitagórico, xusto ou da serie harmónica, mesotónico, de Werckmeister, temperamento igual). Podes empregala para afinar a túa escala de xeitos diferentes. Qué sistema che gosta máis?.

Fonte

 

Recorda a correspondencia entre o sistema de notación alfabética e o que nos empregamos A=La, B=Si, C=Do, D=Re, E=Mi, F=Fa, G=Sol