Saltar navegación

[•] Glosario

Acusmática

Este termo fai referencia á lenda de Pitágoras segundo a cal durante as clases de Pitágoras unha cortina separaba a este dos seus oíntes para evitar así que o contacto visual distraese a estrita concentración en escóitaa. Esta idea correspóndese coas teorías da música radiofónica e da música concreta de Pierre Schaeffer. Segundo estas, ao escoitar música reproducida por un altofalante non debe ser posible establecer ningún vínculo cos instrumentos que xeran o son. así pois, o altofalante non cumpre a función de xerar unha fotografía acústica.

 

Altura

Característica da percepción auditiva que pode ser descrita mediante unha escala “grave-agudo”. Determínase principalmente por medio da frecuencia, aínda que tamén depende do nivel de ruído e da combinación de parciais dun timbre.

 

Amplitude

Extensión máxima dunha vibración.

 

Amplitude Media

Tipo de envolvente (trazo curva) que promedia gráficamente os continuos cambios de amplitude dun sinal.

 

Análise de Fourier

Análise matemática de procesos de vibración periódica. O seu principio expón a posibilidade de reducir calquera vibración periódica a unha adición de vibracións sinusoidales elementais.

 

Analóxico

O termo ten dous significados. En primeiro lugar, fai referencia a fenómenos uniformes, continuos, como , por exemplo, un movemento mecánico ou o proceso de vibración do son. En segundo lugar, fai referencia ao termo analoxía: un micrófono converte a forma de vibración dun sinal acústico nunha forma de vibración eléctrica análoga á forma de onda

 

Armónico

Mediante a análise de Fourier pódese describir unha vibración periódica como a superposición dun número finito de vibracións. Cando esas vibracións (parciais) teñen unha frecuencia que é múltiplo enteiro da frecuencia fundamental denomínanse armónicos.

 

Artefactos

No mundo dixital coñécese con este termo ós erros de observación que xurdindo da propia medición disturban o son orixinal.

 

Cámara anecoica

Sala completamente “insonorizada” especialmente deseñada para absorber o son que incide sobre as súas paredes, chan e teito. Está illada do exterior e consta dunhas paredes cubertas con cuñas construídas de materiais como a fibra o vidro ou espumas porosas.

 

Conversor A/D e D/A

Un conversor analóxico-dixital transforma un sinal analóxico, unha vibración eléctrica, nun código dixital. Ese sinal pode ser, por exemplo, a producida por un micrófono. Este proceso é un requisito necesario para almacenar dixitalmente un sinal acústico nunha cinta DAT, nun CD ou na memoria dun computador, entre outros posibles formatos. Mediante un conversor dixital analóxico, a forma de onda dixitalizada pode transformarse de maneira aproximada na forma de onda analóxica orixinal.

 

DAW

Unha estación de traballo de audio dixital (EAD) ou DAW polas súas siglas en inglés (Dixital Audio Workstation) é un sistema electrónico dedicado a a gravación e edición de audio dixital por medio de un software de edición de audio; e de hardware composto por un computador e unha interfaz (circuito) de audio dixital, encarregado de realizar a conversión analóxica-dixital e dixital-analóxico dentro da estación.

 

DC Offset

O termo DC OFFSET ou sesgo ou a preferencia da corrente directa (DC offset) é empregado en electrónica e audio dixital. Neste último eido é causado cando a amplitude dunha forma de onda ten o punto de cruce nun valor distinto de cero distribuindo a amplitude do sinal de forma desigual nos dominios positivo e negativo. Isto significa que no nun altofalante de referencia a membrana do altofalante non voltará ó seu punto de reposo durante cada ciclo. Afecta o rango dinámico do son. Mentres o DC offset pode ser útil en determinados tipos de síntese en xeral considérase un efecto indesexable nos sinais de audio e empréganse nos sinais dixitalizados diferentes operacións matemáticas para correxilo.

 

Decibel (dB)

Unidade de medida das intensidades do son e outras magnitudes físicas. Un decibel é a décima parte dun belio (B), unidade que recibe o seu nome por Graham Bell, o inventor do teléfono. Emprégase para representar o espectro auditivo do ser humano porque coma este desenvólvese como unha escala logarítmica.

O decibel do nivel de presión sonora (dB SPL) toma como referencia o menor nivel de presión sonora que o oído humano medio pode detectar. O menor son audible para o ser humano é tipicamente 0 dB SPL (limiar de audición). Na práctica, «dB» a miúdo significa «dB SPL».

A escala de decibeis é logarítmica, polo que un aumento de tres decibeis no nivel de son xa representa unha duplicación da intensidade do ruído. Por exemplo, unha conversación normal pode ser de aproximadamente 65 dB e, polo xeral, un berro é de 80 dB. A diferenza é de tan só 15 dB, pero o berro é 30 veces máis intenso.

 

dBFS (decibels full scale ou decibeis a escala completa)

Abreviatura empregada para indicar os niveis de amplitude de decibeis en sistemas dixitais que teñen un nivel máximo dispoñible (como a codificación PCM que empregan os sistemas de audio dixital). 0 dBFS asígnase ao nivel máximo posible.

Pode haber ambigüidades cando se asigna un nivel da escala dBFS a unha forma de onda, e non a unha amplitude específica, xa que ás veces derívase o nivel característico da forma de onda a partir do pico da amplitude e outras ó valor de amplitude eficaz.

 

Diapasón

Instrumento polo común de aceiro que semella unha pinza, cuxos brazos ou ramas producen un son de determinada altura, sendo a vibración nos seus brazos transversal e no mango lonxitudinal. A frecuencia patrón dun diapasón é de 440 Hz que corresponde ao A 4. O movemento dos brazos en vibración é un movemento armónico simple: a súa representación gráfica é a dunha sinusoide e o seu son, puro, libre de armónicos. Emprégase para a afinación de voces ou instrumentos.

 

Distorsión armónica

Define a variación dun sinal á saída dun sistema de audio. Esta diferencia afecta á forma da onda, porque o equipo introduciu armónicos que non estaban no sinal de entrada. Posto que son armónicos, é dicir múltiplos do sinal de entrada, esta distorsión non é tan disonante e é máis difícil de detectar.

En todo sistema de audio sempre se produce unha pequena distorsión do sinal mais a distorsión harmónica non sempre implica perda de calidade.

 

Dixital

Redución a valores discretos, números, dos procesos continuos e analóxicos.

 

Ecualizadores

Consta de varios potenciómetros, cada un deles asociado a unha banda de frecuencia, que permiten amplificar ou atenuar estes compoñentes frecuenciais. Cantas máis bandas teña o ecualizador máis preciso será o control sobre o espectro armónico e máis radicalmente poderase modificar o timbre dos sons procesados.

 

Electrónica en vivo

Situación de concerto que, dentro da música electroacústica, inclúe a presenza de intérpretes.

 

EAD

Estación de traballo de audio dixital. Ver DAW

 

Extensión

Unha extensión ou complemento é unha aplicación informática que se relaciona con outra para achegarlle unha función nova e xeralmente moi específica. Esta aplicación adicional é executada pola aplicación principal e interactúan por medio da API (Application Programming Interface ou Interfaz de Programación, IPA conexión que permite a comunicación entre distintos compoñentes de software). Tamén se coñece como plug-in (do inglés «[un] enchufable ou inserción»), add-on («engadido»), conector ou extensión.

 

Filtro

Os filtros utilízanse para modificar o timbre de sons xa existentes. Para iso se atenúan, se amplifican ou se eliminan un ou varios parciais dun timbre. Do mesmo xeito, é posible operar sobre unha banda de frecuencias se o material de partida é un ruído.

 

 

pasa-baixo, deixa pasar as frecuencias por baixo dun determinado valor, denominado frecuencia de corte. Nun filtro ideal esta frecuencia debería supor unha descontinuidade na curva de resposta, de forma que toda frecuencia por encima deste valor atenuarase totalmente e toda frecuencia por baixo deixarase tal cal.

 

pasa-alto, realiza o labor oposto xa que unicamente deixará pasar as frecuencias por encima da frecuencia de corte.

 

pasa-banda deixa pasar unha banda de frecuencias eliminando o resto. Defínese a partir da frecuencia central ou de resonancia e o ancho de banda.

 

de rexeitamento de banda actúa de forma inversa ao de pasa-banda. Do mesmo xeito que este caracterízase pola frecuencia de resonancia e o ancho de banda.

 

Filtro anti ondas-alias analóxico

Cando se deseña un sistema dixital, hai que asegurarse de que calquera frecuencia por encima da metade da frecuencia de mostraxe non entre no sistema. Para previr as ondas-alias, normalmente úsase un filtro analóxico anti-ondas-alias pasabaixos. De maneira que, neste exemplo, podemos utilizar calquera filtro analóxico antialiasing para atenuar todas as frecuencias maiores a 50Hz. Unha vez que o sinal é filtrada, estamos seguros de que cando vexamos un sinal de 10 Hz cunha frecuencia de mostraxe de 100Hz, o sinal é de 10 Hz e non de 90 Hz.

 

Formante

Parcial dun timbre que ten unha amplitude maior que lle resto dos parciais dese mesmo timbre. As “rexións de formantes” son bandas de frecuencia dentro dos cales aparece o formante.

 

Formas de onda

O gráfico que xera a representación gráfica dunha forma de onda definido tanto polas frecuencias como pola intensidades das mesmas. Os tipos básicos son:

 

sinusoide representa gráficamente un movemento circular contínuo

 

dente de serra Contén todos os armónicos da frecuencia fundamental. Estes armónicos teñen diferentes amplitudes que gardan relación coa súa altura. A maior altura, menor amplitude.

 

triangular Contén todos os armónicos impares da frecuencia fundamental, con amplitudes decrecientes na relación dos números 1/9, 1/25, 1/49, 1/81 da amplitude da fundamental.

 

pulso Na onda pulso nin a tensión positiva nin a negativa están en ningún caso sen aplicarse. É instantaneamente positiva ou negativa. Un tipo particular da onda pulso é a cadrada, parecida á triangular, aínda que os armónicos impares obedecen á seguinte relación de frecuencias 1/3, 1/5, 1/7, 1/9, etc.

 

Frecuencia

Termo físico que designa o número de vibracións por segundo. No ámbito da acústica, a altura dun son defínese pola frecuencia da súa vibración fundamental. A unidade de medida é o hertzio.

 

Headroom (espazo libre)

Diferenza entre o valor nominal (0 dBs) e o valor do nivel de saturación dun equipo (o momento no cal a distorsión do sinal sonoro faise claramente audible) medido en dBs. Expresa o espazo por riba do Nivel Máximo Permitido (LMP) dun sistema de audio. O espazo libre pode ser pensado como unha zona de seguridade que permite que picos de audio transitorios excedan o PML sen cortar o sinal.

 

Impulso de resposta

Fai referencias os filtros. Analiza o tipo de filtro. Pode ser infinita o finita

 

Intensidade

Magnitud de medida qué indica cómo afecta a amplitude dun son á densidade dun medio. Refire a cantidade de enerxía por metro cadrado de aire

 

Midi

Musical Instrument Dixital Interface. Norma introducida a principios dos anos 80 pola industria da música electrónica para o intercambio de datos entre distintos aparellos, por exemplo un sintetizador, un sampler ou un computador.

 

Modulación

Alteración dunha vibración mediante un modulador como, por exemplo, o vibrato nun instrumento corda: o movemento da man esquerda (modulador) que xera o vibrato fai desviarse ao son, neste caso producido pola vibración da corda, respecto da súa frecuencia media. Pode modularse a frecuencia, a amplitude...

 

MP3

É un estándar de compresión para arquivos de audio dixital, que significa formato MPEG Audio Layer III. MPEG son as siglas de Moving Pictures Experts Group, que traballou baixo a dirección da ISO (Organización Internacional de Normalización). MP3 é parte dos estándares MPEG, que inclúen normas para o disco versátil dixital (DVD) e DirecTV.

O uso da compresión de MP3, comprime os arquivos de son a aproximadamente unha décima parte do seu tamaño orixinal (16 bits, 44,1 kHz).

 

Música concreta

Fundada a finais dos anos corenta en París ó redor de Pierre Schaeffer. O termo concreto refírese a:

- o material sonoro co que se traballa é gravado antes da elaboración da peza.

- non hai fixación escrita para os obxectos sonoros utilizados.

- o material sonoro existe “de maneira concreta” no soporte magnético.

 

 

Música electroacústica

Termo introducido probablemente por Pierre Henry para unificar as posicións contrapostas da música electrónica de Colonia e da música concreta parisiense.

 

 

Parcial

Cada un dos sons sinusoidais ou vibracións sinusoidais dun timbre.

 

PCM

A modulación por impulsos codificados (MIC ou PCM polas súas siglas inglesas de Pulse Code Modulation) é un procedemento de modulación (conversión) que empregan os convertidores analóxicos dixitais para transformar un sinal analóxico nunha secuencia de bits (sinal dixital), este método foi inventado por Alec Reeves en 1937. O sinal analóxico represéntase dixitalmente de forma que a onda analóxica é tomada en intervalos uniformes (mostras), cada mostra pode tomar un conxunto finito de valores, os cales se atopan codificados. A fidelidade á onda analóxica ven determinada pola taxa de mostraxe, é dicir, o número de veces por segundo que se tomen as mostras; e a profundidade de bit , que determina o número de posibles valores dixitais que pode tomar cada mostra.

 

Pico (Peak)

É a amplitude mais elevada da onda e mídese en DBs (decibeis). Os medidores de picos son os que xeralmente se atopan no noso DAW, e miden os picos do sinal.

Presión sonora

Variación da presión do aire sobre a superficie terrestre (ou presión atmosférica) provocada pola propagación das ondas sonoras; é dicir a diferencia entre a presión instantánea que produce a onda sonora e a presión atmosférica estática.

 

Pulso

No procesamento do sinal, o termo pulso fai referencia a un cambio rápido e transitorio —a un valor máis alto ou máis baixo— seguido dun rápido retorno ao valor de referencia. Se aplica á amplitude dun sinal, á fase ou a frecuencia. Ver formas de onda.

 

Punto de cruce cero

Nunha gráfica de ondas, o cruce cero é a liña recta que bisecta (divide en dúas seccións) a onda (entre -1 e 1). O cruce cero determina o paso do rango positivo de números ó negativo ou á inversa. Na mostraxe de ondas debes coidar a que os teus cortes se inicien e rematen no punto de cruce cero para evitar o clic producido por unha descompensación de volume repentina entre a saída e a entrada da mostra cando creamos un bucle.

 

Razón aritmética

A razón establece unha relación entre dúas unidades. É equivalente á diferenza ou resta

 

Razón xeométrica

Compara dúas unidades. É equivalente á división.

 

RMS (abreviatura de root mean square, media das raíces cadradas)

Valor medio do sinal en dBs. Indica unha media dos cambios de amplitude nun lapso de tempo (de 200 a 500 milisegundos dependendo do medidor).

 

Ruído

Conglomerado de frecuencias nas que non destaca ningunha.

O termo de ruido tamén se emprega en relación ás copias analóxicas para indicar a perda de calidade de cada xeración

 

Sampler

Ordenador especializado en almacenar calquera sons dixitalmente e por medio dun teclado, xeralmente semellante ao dun piano, volver recuperalos nas correspondentes alturas. O primeiro sampler fabricado en serie foi presentado en 1980.

 

Secuenciador

Dispositivo electrónico físico ou aplicación informática que permite controlar a sucesión de eventos sonoros. Programa e reproduce os eventos musicais de forma secuencial (sucesiva) mediante unha interfaz de control físico ou lóxico conectado a un ou máis instrumentos musicais electrónicos. A interfaz de control máis estendido é o estándar MIDI. O secuenciador é a ferramenta principal de composición, programación e control sobre os equipos de instrumentación electrónica musical (sintetizadores, samplers, caixas de ritmo, procesadores de sinal, etc). A caixa de música ou a pianola serían os antecedentes mecánicos dos secuenciadores electrónicos.

 

Sintesis aditiva ou de Fourier

Investimento da análise de Fourier. Un timbre pode xerarse mediante a adición de vibracións sinusoidais. É o primeiro tipo de síntese que se practicou.

 

Síntese de son

Procedemento electroacústico destinado a sintetizar son.

 

Síntese sustractiva

Método de síntese segundo o cal algúns parciais de timbres xa existentes son atenuados ou eliminados mediante o uso de filtros.

 

Sintetizador

Estudo electroacústico compacto, dotado na maioría dos casos de teclado. A descrición dun dos modelos de Moog do ano 1967 contiña os seguintes módulos: 10 xeradores de son, un xerador de ruído un filtro pasa-altos, un pasa-banda, un pasa-baixos, un modulador de anel e un reverberador. Resulta de gran importancia a técnica de control por tensión grazas á cal se poden controlar os diversos módulos. O modelo de síntese sonora propio dos sintetizadores analóxicos é o da síntese sustractiva, combinada en certo grao coa síntese aditiva. A partir dos anos 80, incorpórase ao sintetizador a tecnoloxía dixital utilizando naqueles anos a síntese FM. Na actualidade foi substituída polo modelado físico.

 

Sobremodulación (foldover ou aliasing en inglés)

Artefacto derivado de empregar taxas de mostraxe por debaixo da frecuencia Nyquist. O sistema non é capaz de interpretalo e xera unha onda espello a unha frecuencia máis baixa. Se percibe coma un asubío no sinal. Tamén se lle coñece co nome de dobres ou alias do sinal.

 

Son sinusoidal

O átomo dun posible timbre. Onda pura que matematicamente é unha función senoidal.

 

Tape Music

Denominación norteamericana da primeira música electroacústica en Estados Unidos.

 

Tarxeta se son

Un tarxeta de son ou placa de son é un dispositivo de expansión dos computadoras que permite a entrada e saída de audio e o seu control mediante un programa informático específico chamado controlador (en inglés driver). As tarxetas de son fan que as aplicacións multimedia dos compoñentes de audio soen e poidan ser xestionados.

 

Teorema de Nyquist-Shannon ou teorema de mostraxe

Shannon descubriu en 1948 que unha forma de onda só pode ser completamente dixitalizada cando a frecuencia de mostraxe (Sampling Rate) do conversor A/D é, como mínimo, o dobre da frecuencia máis alta que compón a forma de onda a dixitalizar.

 

Timbre

Parámetro responsable da diferenciación de dous sinais acústicos sucesivas de altura, sonoridad e duración idénticas.

 

Tinnitus

Percepción de asubíos, zumbidos ou asubíos que proceden do sistema auditivo e non dunha fonte externa.

Pode ser temporal ou permanente, e é relativamente común. A miúdo asóciase con deficiencias auditivas, envellecemento ou exposición a sons fortes, e adoita estar relacionado coa parte do sistema nervioso encargada da audición.

 

Ton

En acústica equipárase este termo co de son sinusoidal. Coloquialmente tamén se utiliza esta palabra para designar a altura ou o timbre.

 

Transiente

É un concepto relacionado coa envolvente das (ADSR Attack, Decay, Sustain Release) Refírese o ataque e o decaimento porque somentes suceden unha vez e non permanecen. Tamén se di das sinais ou formas de onda que comezan con amplitude cero coma por exemplo un disparo, po

 

Vibración sinusoidal

a forma máis sinxela de vibración. Unha representación óptica desta forma de vibración pode obterse de maneira aproximada rexistrando o movemento dun péndulo sobre un papel que se desprace en dirección perpendicular ao movemento do péndulo.

 

Vocoder

Efecto consistente en crear, a partir de dous sons diferentes, un novo híbrido filtrando un son mediante a evolución do espectro do outro.

 

0VU (0 Volume Unit ou unidade de volume 0)

Dispositivo de visualización dunha representación do volume dun sinal en equipos de audio. Tamén recibe o nome de indicador de volume estándar (SVI). Foi desenvolvido orixinalmente en 1939 por Bell Labs para a medición e a normalización dos niveis nas liñas telefónicas.

 

Xanelización (windowing)

Aplicación das funcións xanelas, funcións matemáticas empregadas no análise e procesamento de sinais para evitar discontinuidades o comezo e remate dos bloques que queremos estudar. Permiten escoller un fragmento de sinal para a súa análise. As funcións xanelas máis empregadas son Rectangular, Hann, Hamming, Blackman, Blackman-Nuttall, Flat top, Gauss, Triangular, Bartlett, Bartlett-Hann e Kaiser